AI die antwoordt op basis van jouw documenten
Maar het verzint toch dingen?
Soms, ja. Een taalmodel dat vrij uit zijn geheugen praat vult gaten op met iets dat goed klinkt, en het zegt er niet bij dat het gokt. Dat is geen bug maar de manier waarop het werkt, en je lost het niet op door een betere versie te kiezen.
Je lost het op door het gokken onmogelijk te maken. Het model krijgt de vraag, haalt de relevante passages uit jouw bronnen op, en formuleert het antwoord alleen daaruit. Staat het er niet in, dan is het antwoord dat het er niet in staat. Dat is minder indrukwekkend en veel bruikbaarder.
De eerste twee categorieën liggen meestal klaar. De derde is het interessantst, want dat is materiaal waar ook ervaren collega’s normaal gesproken in moeten zoeken. Toegang tot je systemen loopt via een koppeling, en hoe dat werkt staat bij AI koppelen aan bestaande systemen.
Onze documenten zijn verouderd
Dat is bijna altijd zo, en het is minder erg dan het lijkt. Een AI die uit verouderde documenten antwoordt is niet slechter dan een collega die diezelfde documenten opzoekt. Het verschil is dat de AI het sneller doet, en dat je nu voor het eerst ziet wélk document verouderd is.
Dat laatste is in de praktijk het meest onderschatte voordeel. Als de antwoorden hun bron tonen, zie je binnen een paar weken welke procedures niemand meer bijhoudt. Wij zeggen liever eerlijk dat dit opschoonwerk oplevert dan dat we doen alsof rommelige documentatie geen probleem is.
Wat wel echt moet: afspreken welke bron leidend is als er twee versies zijn. Die knoop moet iemand doorhakken, en dat kan een AI niet voor je doen.
Mag dit wel met onze gegevens?
Ja, mits je weet waar je data heen gaat en wie er iets mee mag. Wij werken met zakelijke API’s waarbij jouw invoer niet wordt gebruikt om modellen te trainen, en de laag eromheen inclusief je documenten, je index en je logging hosten we in Europa.
Daarnaast bepalen we per bron wie erbij mag. Een medewerker hoort geen antwoord te krijgen uit een document dat hij zelf niet mag inzien, ook niet als het model het toevallig gevonden heeft. Die rechten volgen je bestaande autorisaties in plaats van dat we er een nieuw stelsel naast zetten.
Wat er in jouw sector precies geldt hangt af van je verwerkersovereenkomsten en, sinds augustus, van de EU AI Act. Dat brengen we in de intake in kaart in plaats van achteraf.
Hoe weet ik dat het antwoord klopt?
Doordat je het kunt narekenen zonder de vraag opnieuw te stellen. Twee dingen maken dat mogelijk.
De bron staat erbij
Elk antwoord verwijst naar de passage waar het op gebaseerd is. Niet naar het document, maar naar de plek erin. Daardoor kost controleren tien seconden in plaats van tien minuten, en dat is precies het verschil tussen een hulpmiddel dat gebruikt wordt en een hulpmiddel dat na twee weken stof vangt.
En als hij het niet weet
Dan zegt hij dat. Wij bouwen liever iets dat soms geen antwoord geeft dan iets dat altijd een antwoord geeft, want dat tweede is precies hoe vertrouwen verdwijnt. Bij twijfel schakelt het systeem door naar een collega, en soms zit daar een knop voor in de interface zodat de gebruiker het zelf kan afdwingen.
Wat we van jou nodig hebben
Minder dan je denkt. Geen opgeschoonde documentatie, geen datawarehouse en geen jaar voorbereiding. Wel drie dingen: toegang tot de bronnen, iemand die kan zeggen welke versie leidend is, en een afgebakende eerste vraag waarop het systeem antwoord moet kunnen geven.
Dat laatste is het belangrijkst. Beginnen met alles is de beste manier om nergens te komen. Wat een traject kost en hoe je klein begint staat bij wat kost een AI-oplossing.
In de praktijk
Twee omgevingen waar de bron zwaarder woog dan de snelheid.
650.000 kennisfragmenten uit wetten en richtlijnen
Voor de Vereniging Openbaar Onderwijs bouwden we een assistent op onderwijswetten, regelingen, protocollen en interne documenten. Vragen waar ook ervaren medewerkers normaal voor moeten zoeken en wikken, worden nu direct beantwoord met de bron erbij. Bij twijfel schakelt hij zelf een menselijke collega in.
800 pagina’s handleiding en twee jaar tickets
Een fabrikant van medische apparatuur onderhoudt 560 apparaten op 110 locaties. De kennis daarover zat in handleidingen en in de ticketgeschiedenis, dus in de praktijk in de hoofden van een paar mensen. Door beide als bron te gebruiken werd de triage van storingen aanzienlijk sneller, met verwijzing naar de passage waar het antwoord vandaan komt.
Bel gerust, dan kijken we of het antwoord ergens vastligt en of het te ontsluiten valt.
De meeste organisaties hebben geen kennisprobleem. Ze hebben een vindprobleem. Het antwoord ligt er al, alleen weet niemand meer in welk document, van welk jaar, van welke collega.
Hoe ideeën werkelijkheid worden
Geen theorie, maar echte trajecten. Bekijk hoe richting, techniek en ontwerp samen zorgen voor resultaat dat blijft staan.
Inzichten uit ons digitaal vakmanschap
Van praktijkverhalen en slimme oplossingen tot updates uit ons eigen team. Een inkijk in wat ons bezighoudt, wat we ontdekken en hoe ideeën langzaam vorm krijgen.
Veelgestelde vragen over AI op eigen data
Wordt het model getraind op onze documenten?
Nee. Het model wordt niet aangepast, het krijgt je documenten als bron aangereikt op het moment dat er een vraag komt. Dat betekent ook dat een gewijzigd document meteen meetelt, zonder dat er iets opnieuw getraind hoeft te worden.
Welke bestanden kunnen als bron dienen?
Vrijwel alles wat tekst bevat: Word- en PDF-documenten, handleidingen, intranetpagina’s, wetsteksten, e-mails en ticketgeschiedenis. Ook gegevens uit je systemen kunnen als bron dienen, via een koppeling. Beeldmateriaal en scans vragen een extra stap, maar zijn niet uitgesloten.
Wat gebeurt er als een document verandert?
Dat wordt opnieuw ingelezen en telt vanaf dat moment mee. Hoe vaak dat gebeurt spreken we af: bij snel wisselende bronnen continu, bij documenten die een paar keer per jaar wijzigen op een vast moment.
Kan iemand antwoorden krijgen uit documenten die hij niet mag inzien?
Niet als het goed is ingericht. We bepalen per bron wie erbij mag en volgen daarbij je bestaande autorisaties. Een medewerker krijgt dus geen antwoord uit een document dat hij zelf niet mag openen, ook niet als het systeem het gevonden heeft.
Hoeveel documenten heb je nodig voordat dit zin heeft?
Veel minder dan mensen denken. Het gaat niet om volume maar om de vraag of het antwoord ergens vastligt. Tien goede procedures die dagelijks worden geraadpleegd leveren meer op dan tienduizend documenten waar niemand naar kijkt.